terça-feira, 27 de outubro de 2009

Podemos tomarlle outra aquí ao lado...

quarta-feira, 14 de outubro de 2009

Néboas



Afogado polo cansazo, provocado quizais por un outono que non chega na diáspora, comezo unha novela do xénero policial. O relato nace envolvido en néboa e semella que un pouco de acougo se me pousa no ánimo.

A cita que abre o libro, atribuída a Tocqueville, resulta tristemente actual na fedorenta era Gürtel.
Non é a inmoralidade dos grandes homes o que nos debe infundir temor, senón máis ben o feito de que sexa esta a que, tan a miúdo, permita aos homes alcanzar a grandeza”.

quarta-feira, 7 de outubro de 2009

Unha folla sureña


Xa tocaba. O de “tedes que coñecer Granada” xa se convertera nun retrouso que nos inquietaba. E chegou a oportunidade. Pareceume unha cidade realmente fermosa. A opinión da Bolecha coido que foi mellorando co paso das horas e os días. A Alhambra unha alfaia que resulta difícil de crer que estivera esquecida e abandonada tanto tempo -os galegos podemos falar. Un lugar único.

Esta mañá ó abrir o caderno atopei, gardada e esquecida, a folla dunha árbore leguminosa que me chamou a atención mentres facíamos unha parada á súa sombra para descansar e gozar da contemplación dos exteriores do monumento. Tras consultar o catálogo, resultou que a elixida naqueles paradisíacos xardíns, era un Cercis siliquastrum chamado tamén “árbore do amor”, non se sabe moi ben se polas súas flores rosas ausentes no outono no que nos atopamos ou polas súas follas que lembran, dalgún xeito,pola súa forma a corazóns. A súa madeira non é especialmente apreciable porque se bota a perder con facilidade e é flexible de máis, feito que se pode apreciar na facilidades coa que se dobran as súas pólas. Tamén se coñece como “Árbore de Xudas” porque, segundo a lenda, o Iscariote tentou aforcarse primeiro nun exemplar desta especie con escaso éxito.

quarta-feira, 30 de setembro de 2009

Achádegos

"Nunca se debe confiar nas biografías. Demasiados acontecementos na vida dun home son invisíbeis".

"Cal é o verdadeiro valor do coñecemento? Fai que a nosa ignorancia sexa máis precisa."

Tiradas de Pezas en Fuga, de Anne Michaels.

terça-feira, 29 de setembro de 2009

Falemos.

Magnífica anotación de Folerpa. É certo. Agora, máis que nunca, non podemos baixar os brazos. É a hora de FALAR. De responder falando alto e claro.

Istambul.


Istambul prestounos. Son moitas as impresións e imaxes gardadas en un puñado de días nos que non só nos limitamos ás obrigadas Santa Sofía, Mezquita Azul ou cruceiro polo Bósforo. Tamén, como é costume en nós, camiñamos e perdémonos pola cidade á busca das outras cidades invisíbeis. Trouxemos connosco anaquiños da Ponte de Gálata, do barrio de Fener, Eyup, Uskudar, entre regateos de bazar, olores a especias, bocadillos de peixe, cemiterios, fume de pipa e mar.

Unha cidade de fontes castradas,

onde os mortos miran a posta de sol trala cidade.

Homes que turran de fardeis sobre rodas.

Un corno dourado e unha gorxa estratéxica.

A circulación feita caos entre incontábeis minaretes.

Bazares de “gallegos de lluvia y calma”, “Nunca Máis”.

Un omnipresente ollo azul contra o mal de ollo.

Té de reineta.

Zume de granada por catro liras.

Media lúa de mel.

Vellas casas de madeira inclinadas polo cansazo.

Nenos xogando con metralletas no medio da rúa.

Centos de barcos aboiando no mar de Mármara.

Sacros gatos impasíbeis.

Espigas de millo quente e kebap.

A cidade tremendo pola chamada de Alá.

Incesantes buguinas portuarias.

O arrecendo do balik ekmek.

Comiño e cardamomo.

Oriente suxerido baixo o imperio de occidente.

Os contrastes da decadencia.

domingo, 23 de agosto de 2009

John Berger. Literatura verdadeira


Despois de varias idas e voltas polos corredores da libraría, non era quen de decidir. As últimas lecturas foran decepcionantes, Afogamos entre novidades e as lapelas e as recensións dos suplementos culturais aportan moito máis que a lectura dos libros mesmos. O cansazo e o bochorno mediterráneo turran de min para marchar de baleiro. Finalmente, como xa fixera antes en situacións similares, boto man dun autor xa coñecido do que sei que algo hei de tirar. E vaia acerto!

John Berger. Xa lera Porca Terra, King e Unha vez en Europa. Desta vez o volume que escollín do andel foi Cara a voda, totalmente descoñecida para min ata ese momento e que dende hoxe pasará a ocupar un lugar preferente nas miñas baldas de elixidos. Unha lectura fascinante, inzada de vida, memoria e poesía. Persoas con e sen esperanza. Páxinas abertas verquendo o alento das palabras e paixón por vivir.

Sen dúbida, Berger ten o gran don da mirada. A que nos lembra que a ferralla non é lixo. LITERATURA VERDADEIRA.

terça-feira, 18 de agosto de 2009

Desasosego



Desasosegar: des + sosegar, do latín sessicāre, der. del lat. sessus, part. pas. de sedēre, “estar sentado”.


Coido que preciso sentar.

quarta-feira, 29 de julho de 2009

Memoria histórica. Nomes e Voces

Por moito que se esforcen, por moito que traten de botar terra e esquecemento por enriba dos seus crimes, non van a poder. Non debemos deixar que o consigan. Polos que mataron. Polos que ficaron rodeados de ausencia. Polos que tiveron que vivir eses anos de fame coa mirada baixa e con medo. Por toda a luz que roubaron.

Por iso temos que felicitarnos con iniciativas como a do Proxecto “Nomes e voces”. Unha gran base de datos que se pode consultar na rede. Non podo evitar emocionarme cando a recuperación simbólica desas vidas.

Parabéns a todos os que levaron adiante este magnífico proxecto.


Fico pampo cos eufemismos da aldraxe; a mentira da precisión: causa da morte: “Hemorraxia da aorta abdominal”.



domingo, 12 de julho de 2009

A semente do diaño.

Dúas historias ben distintas para un fin de semana. A primeira, unha recomendación cinematográfica. "A semente do Diaño", de Polanski. Ten para min varias virtudes: o ambiente creado, a casa como un personaxe,o terror sen terror e, por enriba de todo, a ambigüidade . Ó rematar bótolle unha ollada ó libreto e descubro que o verdadeiro terror está fóra do filme, as consecuencias que tivo a película para o seu director e, con sorpresa, entérome de que o edificio Dakota de N. York, no que se desenvolve principalmente a acción, é tamén célebre porque alí foi asasinado John Lennon. Demasiada maldición antes de deitarse.

A outra historia historia é bastante menos macabra e este fin de semana estame a deixar un bo gusto: "O camarada", de Cesare Pavese. Aínda vou pola metade, pero levaba encadeadas varias lecturas que non me acababan de dicir demasiado - seguramente pola miña falta de luces ou de boa disposición máis que pola pouca pericia dos autores. Esta novela de Pavese, malia a desconcertarme por momentos, tira estrañamente de min.

terça-feira, 7 de julho de 2009


O calor do mediterráneo é abafante. Noto os miolos ensumidos. Aumenta a irritabilidade. A miña e a de quenes me rodean. A cervexa chama por min. Por nós. Non deberíamos poñerllo tan doado pero caemos. Sei que dentro dunhas horas eu serei o único que seguirá con cervexa. O resto irán a mojitos.

A lúa, de vagar, vai facendo o seu camiño,e de cando en vez bota unha ollada de esguello. Entremetida do carallo...que é o que queres saber? Que é o que che falta por saber a ti que xa o sabes todo?

Unha parella de vellos pasa moi preto da mesa e ela dille algo a el, baixiño, o tempo que fai un aceno coa testa cara a onde nos atopamos. El bota unha mirada furtiva e sorrí.

O verán é o que ten.

sexta-feira, 26 de junho de 2009



A S. tamén a perdemos en xuño. Ela e a súa filla C. eran boas amigas de Juan Vidal Fraga. Todo canto souben del durante os meus anos en Pontevedra, máis alá das maiores o menores coincidencias idiolóxicas, era bo e inspiraba en min unha imaxe entrañable e humanista da súa figura.
Por elo, non podo evitar reproducir aquí a fermosa homenaxe do Ferro.

X. L. Méndez Ferrín. Faro de Vigo. 26/06/2009.

"JUAN VIDAL FRAGA

Escribía na fin de semana pasada dos sucesos de Irán. A medida que a miña columna progredía, representábanseme na memoria uns lonxanos acontecementos que tiñan tamén aquel país como teatro. Lembraba os días nos que os servizos secretos norteamericanos e ingleses promoveron un golpe de estado que, derribando o goberno do autor Mosaddeq, apoderouse aló do petróleo. Era o ano 1953 e, eu, un adolescente que discutía a actualidade política en Pontevedra, logo dunha valente intervención en clase de xeografía feita polo noso profesor Francisco Cerviño. Discutía con Juan Vidal Fraga, meu compañeiro de pupitre, mentres dabamos paseos Rúa da Oliva arriba e abaixo.
Digo que recordei con forza a Juan Vidal Fraga a finais da semana pasada. Eu non sabía que naqueles mesmos intres el estaba a morrer. Chegou Juan cos seus pais e irmáns desde Cambados para establecerse nunha bela propiedade rural próxima a Pontevedra, non me acorda se situada na parroquia de Tomeza ou na de Marcón. Era moi novo pro algo había nel de precoz e avanzado á súa idade. Fumaba por cachimba (fíxoo durante toda a vida) e era temíbel adversario nas tardes chuviñentas diante do taboleiro de xadrez, digamos que no Moderno. Juan conversaba admirabelmente, sempre cortés, cos que se movían en territorios ideolóxicos distantes dos seus. Desde moi novo, Juan Vidal Fraga sentiu paixón polas ideas, especialmente pola filosofía da historia e pola teoría política. A pesar de padecer unha xordeira grave durante toda a vida, o noso amigo esforzábase en ouvir o que lle diciamos e nunca renunciou á polémica de altura intelectual. Dito todo isto, eu agora evoco a biblioteca. Aínda el andaba de pantalón curto e xa era lector e bibliófilo, dúas inclinacións que non cadran sempre xuntas. En épocas pasadas había en Galicia moitos alfarrabistas de vello, orientados na súa maioría ao libro en rústica e non ao libro antigo de calidade. Eu sempre recordarei o Juan Vidal Fraga na do libreiro que abría as súas portas diante das arruínas de San Domingos. Coido que o meu amigo gastaba, de rapaz, a totalidade da paga paterna en libros vellos e tabaco de picadura para a paipa. Ao cine ía pouco e aos bailes nada. Sobre esta base, Juan foi formando unha espléndida biblioteca centrada nas áreas do seu interese. Logo, unha vez licenciado en Dereito pola facultade compostelá, a súa biblioteca incrementouse cos libros necesarios para o exercicio profisional á aos que se sumaron os procedentes do despacho do seu pai, que levaba o mesmo nome e apelidos ca el: Juan Vidal Fraga. Procedente dunha familia de varias xeracións de avogados en Cambados, o noso amigo, curioso e ben escoitador de estorias de familia e locais, perpetuou unha rica crónica noticiosa de xentes e sucedidos, da política e da vida privada, de toda a capital e provincia de Pontevedra. Ligado familiarmente a Ramón Cabanillas, Juan diume preciosas noticias da orixe e vida do noso grande poeta, noticias que logo a investigación e os documentos foron corroborando. Poñamos un exemplo da súa curiosidade: cando nos anos cincuenta os nosos poetas (Cunqueiro, Castroviejo, os Álvarez Blázquez, Celso Emilio) decidiron inventar o viño de albariño, xa Juan Vidal Fraga sabía todo sobre tal caste de uva e poido informarnos a cerca das súas particularidades. Especialmente Juan combatía o mito incipiente da orixe renata destes bacelos. Juan era bon, de ideas profundas, serio no razonamento, humilde e orixinal nas conclusións teóricas ás que chegaba logo de longa meditación e debates. Para min, Pontevedra vai ter menos luces de sabedoría e lealtade despois da morte de Juan Vidal Fraga. E agora á lembranza de Juan únese a do noso grande amigo Remigio Nieto González"

quinta-feira, 25 de junho de 2009

Outro que cae

Primeiro Aberto por reformas. Logo foi Libro aberto. Agora vía Brétemas sabemos que o seguinte en caer será A casa do vagabundo, de Rivadulla Corcón, espazo radiofónico adicado a literatura galega. Por se alguén tiña algunha dúbida de que existe unha declaración de guerra...

quarta-feira, 24 de junho de 2009

Música e feitizo.




O de hoxe foi un día de música.

Puiden escoitar por primeira vez o novo disco de Carlos Nuñez quen, como un personaxe de Carpentier, se adentrou nas profundidades do Brasil para atopar a cerna da música. E deixoume un gusto agradable. A viaxe do gaiteiro alén mar tivo como resultado o encontro enfeitizante coa música brasileira. Ese remontar río arriba coa frauta cruzada á procura do manancial ten algo de iniciático para un pobo como o galego que coa emigración tanto enviou alá e tanto recolleu tamén. É segue recollendo. Non son músico. Non son crítico musical. Pero “Alborada do Brasil” ten para min o engado da evocación e da confirmación de que a mestizaxe, a fusión e o encontro non só enriquecen senón que tamén reafirma o orgullo dunha identidade que amosar e compartir.

O azar quixo que o mesmo día que descubrín este disco de Carlos Nuñez batera tamén coa noticia da publicación dun estudo da Universidade de Tübingen froito do achádego dunha frauta de máis de 35.000 anos atopada nunha cova situada no sudoeste de Alemaña. E non podo deixar de pensar naqueles primitivos seres humanos e nas súas inquedanzas artísticas; e mesmo, se me poño, podo escoitar o engaiolante son dese instrumento rudimentario nunha celebración pagá ó redor do lume nunha noite de verán espallando unha melodía de soños.

segunda-feira, 22 de junho de 2009

Metal (II)


MONÓLOGO DO VELLO TRABALLADOR

Agora tomo o sol. Pero até agora
traballei cincoenta anos sin sosego.
Comín o pan suando día a día
nun labourar arreo.
Gastei o tempo co xornal dos sábados,
pasou a primavera, veu o inverno.
Dinlle ao patrón a frol do meu esforzo
i a miña mocedade. Nada teño.
O patrón está rico á miña conta,
eu, á súa, estou vello.
Ben pensado, o patrón todo mo debe.
Eu non lle debo
nin xiquera iste sol que agora tomo.
Mentras o tomo, espero.


C. E. Ferreiro.

sábado, 20 de junho de 2009

Metal


Nun lado da mesa están sentadas persoas que miran por un traballo e un salario digno. Na outra individuos que buscan maximizar as ganancias e rendementos.
Para os primeiros, un día de paro é un día sen cobrar. Se o conflicto dura de máis, non van a ter que levar á boca.
Os segundos non terán tal problema.
Uns miran por un traballo que lles permita vivir a eles e ás súas familias, e os outros polos seus beneficios.
Na miña opinión, non hai equidistancia posíbel.
Falar do metal en Pontevedra e falar do pan de 40.000 persoas. Así que convén ter claras certas cousas antes de ornear. Responsabilidade antes de utilizar certos termos ou expresións que poden resultar ofensivas para moitas persoas que coñezo e ás que levo vendo erguerse da cama cada día durante moitos anos da súa vida ás cinco e media da mañá para ir a “choiar” e ós que nunca vin agredindo ou atentando contra ninguén.
Neste conflicto debe involucrarse decididamente a Consellería de Traballo e Benestar. Pero benestar...social, non? Ou só de catro?.
Foto: Zélia García; tirada de Vieiros.

sábado, 13 de junho de 2009

Xuño


Xuño é para min, dende fai xa bastantes anos, un mes de cambios.

Lembrando os máis recentes, fai catro anos foron días de incertezas, medos, e coñecemento persoal. E Galiza botou a Fraga .

Fai tres mudoume radicalmente a vida.

Fai dous cambiou totalmente a da Bolecha, e ademais deixounos S., despois de moito loitar e darnos tanto.

O ano pasado a mudanza foino en sentido material e mobiliario. Tamén no profesional

Este ano San Xoán trae recapitulacións, despedidas e movementos sísmicos no familiar.

Chega o calor con desánimo. O sol gánalle terreo á noite; porén enormes son as sombras.

segunda-feira, 8 de junho de 2009

Silencio

1 . s m Ausencia de todo son ou ruído.
2 . s m Feito de estar alguén sen falar.
3 . s m Feito de non dicir alguén a súa opinión ou algunha información.
4 . s m FISIOL Intervalo que separa os ruídos cardíacos.
5 1 s m MÚS Pausa ou breve intervalo sen música nin canto. 2 Signo gráfico posto no pentagrama para indicar este silencio.
6 . silencio administrativo DER/ADM Ausencia de resolución por parte dunha autoridade administrativa respecto a unha petición ou recurso que lle foi presentado.

Fonte: Dicionario Ir Indo.

domingo, 31 de maio de 2009

AQUEL MERLO


Que sería daquel merlo

que cantaba a primavera pasada

mentres agardabamos o tren

na estación de Dovlici?


Pero, pode un poema sobre o merlo

substituír ao canto do merlo?


Pode?

Dubídoo.


Do poeta bosnio Izet Sarajlic (1930-2002).

segunda-feira, 25 de maio de 2009

Cronopios e Famas agochados nunha cómoda


El País adiantaba onte textos inéditos de Cortázar rescatados do fondo dun caixón, e que chegarán estes días ás librarías editados por Alfaguara. Aquí reproduzo un breve relato a modo de mostra:


"Vialidad

Un pobre cronopio va en su automóvil y al llegar a una esquina le fallan los frenos y choca contra otro auto. Un vigilante se acerca terriblemente y saca una libreta con tapas azules.

-¿No sabe manejar, usted? -grita el vigilante.

El cronopio lo mira un momento, y luego pregunta:

-¿Usted quién es?

El vigilante se queda duro, echa una ojeada a su uniforme como para convencerse de que no hay error.

-¿Cómo que quién soy? ¿No ve quién soy?

-Yo veo un uniforme de vigilante -explica el cronopio muy afligido-. Usted está dentro del uniforme pero el uniforme no me dice quién es usted.

El vigilante levanta la mano para pegarle, pero en la mano tiene la libreta y en la otra mano el lápiz, de manera que no le pega y se va adelante a copiar el número de la chapa. El cronopio está muy afligido y quisiera no haber chocado, porque ahora le seguirán haciendo preguntas y él no podrá contestarlas ya que no sabe quién se las hace y entre desconocidos uno no puede entenderse. (1952)".

Xenial.

Imaxe: Caricatura de Cortázar obra de Villarreal.


Letras festivas.

É certo. Cada ano, chegado o mes de maio, retómase o debate sobre o día das letras e a súa utilidade, a conveniencia de que sexa festivo ou non, o xeito de escoller os escritores homenaxeados ou a implantación do modelo Sant Jordi. Son moitas as voces críticas co xeito de conmemorar a nosa literatura e a nosa lingua. Nas páxinas do Faro de Vigo saíulle hoxe un defensor senlleiro ó 17-M: Ferrín mira en positivo.

Non teño unha opinión sobre o tema. É certo o que di Ferrín, como tamén o é que a festividade das Letras se converteu para moitos na data perfecta para o primeiro día de praia en familia se está bo tempo ou para unha escapada lonxe da cultura do país.

Supoño que a xente para quen as letras galegas representan un motivo de orgullo o valoraremos calquera que sexa a fórmula pola que se opte, mentres que os defensores la liberdade lingüística, loitadores contra a imposición e bilingüistas harmónicos seguirán coa súa causa.

domingo, 24 de maio de 2009

Turismo


Singradura entre densas nubes impresionistas.

Unha bandeira galega axitada diante dunha torre enferruxada.

Café crème na mesa de Sartre e Camus.

Un encontro con Sisley nunha estación de tren.

O sorriso máis enigmático custodiado pola expectación.

Corvos grallando sobre os restos de Balzac, Focault ou Offenbach.

Un muíño vermello e un gato negro.

Maniotas.

Un “carallo” e un “sinverghuensa” exiliados no banco do lado.

Dous adolescentes octoxenarios bicándose na ponte Neuf.

Dante cavilando na Porta do Inferno.

Vértixe.

As flores do mal rodeando o sepulcro.

Unha cárcere feita ponte e un cesto con cabezas.

A liberté dunha nena feliz.

quinta-feira, 21 de maio de 2009

Benedetti. Outro adeus: comprometido e triste.


Despois de varios días fóra voltamos á rutina. E aquí, xa na casa, entérome da necrolóxica.
Unha gran perda. Non podo máis que darlle as grazas por todos os momentos agasallados como lector. "Entón vostede morre", pero sempre ficarán as súas palabras.


CURRÍCULUM

El cuento es muy sencillo,
usted nace,
contempla atribulado
el rojo azul del cielo,
el pájaro que emigra,
el torpe escarabajo
que su zapato aplastará
valiente.


Usted sufre,
reclama por comida
y por costumbre,
por obligación,
llora limpio de culpas,
extenuado,
hasta que el sueño lo descalifica.

Usted ama,
se transfigura y ama
por una eternidad tan provisoria
que hasta el orgullo se le vuelve tierno
y el corazón profético,
se convierte en escombros.

Usted aprende
y usa lo aprendido,
para volverse lentamente sabio,
para saber que al fin el mundo es ésto,
en su mejor momento una nostalgia,
en su peor momento un desamparo,
y siempre, siempre
un lío,
entonces,
usted muere.

terça-feira, 12 de maio de 2009

Adeus Antonio Vega.

Deixounos.
Grande. Enigmático. Fráxil nun mundo descomunal.

sexta-feira, 8 de maio de 2009

Macros e iñas.

No seu artigo de hoxe, un dos nosos macroescritores enreda cos diminutivos e as dimensións. O resultado: unha crónica lúcida e con perspectiva.

quinta-feira, 7 de maio de 2009

CHUS PATO, de m-Talá


PORQUE NON É SÓ O IDIOMA O QUE ESTÁ AMEAZADO

SENÓN A NOSA PROPIA CAPACIDADE LINGÜÍSTICA, sexa cal sexa o idioma que falemos

A LINGUA É PRODUCCIÓN, a lingua produce, produce COMUNICACIÓN
PRODUCE PENSAMENTO, PRODUCE CAPACIDADE POÉTICA, produce ganancia e beneficio, PRODÚCENOS como HUMANOS, prodúcenos como FELICIDADE

A lingua é PRODUCCIÓN, de aí os intentos do CAPITAL por PRIVATIZAR a lingua, por deixarnos SEN PALABRAS

--------------------------------------------------

A LINGUA, calquera LINGUA NO CAPITAL, tende ao esvaecemento, tende a converterse en algo que se consume. En algo que xa non PRODUCIMOS os falantes, senón o CAPITAL, no seu intento de privatizarnos, PRODUCE PARA NÓS

---------------------------------

No CAPITAL os creadores da Lingua, os falantes, pasan a ser CONSUMIDORES; a Lingua, calquera Lingua no Capital, pasa a ser un producto de consumo, o mesmo que calquera outra MERCADORÍA

-----------------------

LINGUA-SERVIDUME LINGÜÍSTICA
KAPITAL-KILLER
ASASINA

(Con Paco Sampedro)

domingo, 3 de maio de 2009

Memoria histórica


Parece mentira que este país viva de costas ó pasado e prescinda absolutamente dun exercicio tan san como a memoria. É esencial saber de onde vimos para, en primeiro lugar, saber a onde queremos ir e, despois, poder camiñar con paso firme e seguro.

Menos mal que aínda existen entidades filantrópicas que fan un esforzo digno de gabanza por recuperar o pasado e desenterrar a verdade de entre tanta lama e tanta mentira. Entre elas destaca a FAES, que non só é unha institución de referencia no ámbito filolóxico como se puxo de manifesto recentemente, senón que desenvolve unha labor esencial de divulgación do noso pasado e unha abraiante actividade para que este chegue á sociedade e a mesma poida entendelo. O último fito da súa labor son os seus Cuadernos de pensamiento político. Agardemos que o desinteresado impulso que esta fundación lle está proporcionando a divulgación científica non caia no baleiro e poidamos neutralizar co seu traballo os lamentábeis efectos secundarios do dogmatismo que se agocha detrás do revisionismo histórico plasmado na Constitución de 1978 e nalgunhas reaccionarias iniciativas pedagóxicas como a Educación para a cidadanía, expresión dun decadente e proselitista sistema educativo. Afortunadamente, existen actualmente indicadores e signos dos que inferir unha pronta recuperación da Nación e soñar coa verdadeira democracia. No noroeste, a lúcida xente destas entrañábeis terras, deu xa o primeiro paso cara unha nova reconquista contrarreformista que deixe penetrar os novos aires, especialmente no ámbito lingüístico. Conservemos a esperanza.

quarta-feira, 29 de abril de 2009

Botellas

Ás veces nos xornais entre tanta noticia negra, palabras malintecionadas e desinformación tamén se atopa poesía.

terça-feira, 28 de abril de 2009

Felicidade e escritura

Non lin nada deste señor. Pero sen embargo a entrevista con el que publicaba hoxe EP esperta en min unha grande curiosidade. Nela hai tres ou catro afirmacións que resultan bastante interesantes. “Un home feliz non pode ser escritor”. Haberá opinións para todo. Eu coido que ten razón.

domingo, 26 de abril de 2009

Chuvia no ADN


Na metade da mañá a escuridade que o invade todo sácame da letarxia. Comeza a chover na diáspora. Vinte minutos con bátegas, tronos e lóstregos. Sinto a necesidade de baixar. Teño a desculpa do xornal e de ter que subir o pan. Busco un recuncho a carón da fiestra para tomar un cortado e botar unha ollada ao xornal mentres desfruto do espectáculo que me fixo espertar os sentidos. A xente corre polo chafrán. Xa dixo o poeta que arrenegaba de quen foxe da choiva coma do demo. Unha pandemia nace en México. Os italianos de Barcelona celebrar referendum: hai “fuga de corazóns”. Un ano despois, Betancourt. Príncipe de Asturias?. Os libros arden mal. Que dirían os mass media se fose ao revés.1.104.537.600 segundos de liberdade, grándola vila morena. As chicas de oro.
Media hora despois a través do vidro xa loce o sol. Saio e o ceo azul sentenciou o partido sen precisar dos segundos corenta e cinco minutosi Dúas mozas na esquina miran mal. Lembro a Pacino dicindo “ a cidade convértenos en animais”. Subo a tobeira.

sábado, 25 de abril de 2009

quarta-feira, 22 de abril de 2009

Manuel Rivas na Galería Sargadelos


No serán previo a Sant Jordi, Rivas obsequiou en Barcelona ós galegos da diáspora co mellor dos agasallos: a palabra. Malia que o boicot tecnolóxico tentou silenciar a poesía, puidemos desfrutar dunha afonía amiga. E nela agromaban os petróglifos e os círculos concéntricos, os antónimos e as lembranzas, o arte e a boca da literatura.

O faro onte alumeaba máis de 26 millas de luz e o seu resplandor tocaba a confluencia de ProvenÇa con Rambla.

Alí achegouse tamén a memoria. Ecoaban os versos doutro recital de Manolo Rivas fai xa uns anos, moi lonxe, máis lonxe do que puidera parecer mirando só o almanaque. Moito andei dende entón, moitas cousas mudaron e outras tantas quedaron polo camiño . A Bolecha, porén, seguía sentada ao meu lado e as palabras inzadas de vida envolvíano todo.

terça-feira, 21 de abril de 2009

Singraduras



Os antigos mariñeiros fenicios, gregos e tartesos navegaban pouco menos que a cegas durante o día, sen referencias a través dun mar inmenso e practicamente descoñecido. A súa orientación e a mellor das cartas mariñas chegaba tras o solpor, nun ceo cheo de luces e estrelas que sabían ler perfectamente. Entre constelacións e planetas, entre o Setestrelo e Osas grandes e pequenas, o home coñecía perfectamente a súa posición e o camiño a seguir. Paradoxalmente, na escuridade da noite estaba o maior coñecemento.
Segue a ser así. Talvez o home non estivo nunca tan perdido como agora, cheos de luces, cores, pantallas, mapas, voces, información que desinforma, móbiles, xente máis que persoas, comodidades, fotos e espellos. En resumo, confusión. Como antigamente, o verdadeiro avance só terá lugar na escuridade, na noite, na soidade e o silencio. Procurando dentro de un mesmo e non fóra. Só dende aí se poden dar pasos firmes e seguros. Dos momentos máis escuros da vida se tiran as mellores leccións.

domingo, 19 de abril de 2009

Clásicos


É recomendable botar man de vez en cando dun clásico. Unha opción pode ser “Adiviña quen vén cear esta noite”. Ademais de contar cun gran reparto, resulta entretida, amena e divertida. Os seus diálogos intelixentes, que ben merecen o Oscar ao mellor guión recibido, suscitan interesantes reflexións sobre os prexuízos.

Mesmo semella nalgúns aspectos especialmente actual. Unha das conversas entre os personaxes de Spencer Tracy e Sidney Poitier ten aínda mais graza na era do emperador Obama.

segunda-feira, 13 de abril de 2009

Un país ferido

Cando ves esmorecer o teu país, a túa cultura e a túa lingua, o estado de alarma derivado desa situación fainos buscar unha solución inmediata, radical, que nos aparte de enriba esa espada de Damocles. E este tipo de repostas tan enérxicas búscanse case que exclusivamente na política, e acabamos facéndolle o xogo a uns medios de desinformación que deciden, segundo lle conveña ó amo de Madrid, sobre que debemos falar, en que debemos pensar, implicándonos ós lectores, ouvintes ou televidentes en debates simplóns e anecdóticos con temas de curto recorrido. Así ten que ser ademais nos tempos actuais do pensamento único que manufactura consumidores acríticos. E aí temos que resistir.

Con todo, a defensa dun país pasa tamén por outros eidos. Nunha interesante entrevista en Galicia Hoxe, Víctor Freixanes fai fincapé na importancia doutro tipo de traballo. “A política é unha parte importante do poliedro, pero só unha parte. Sen unha sociedade civil forte, consciente do seu, moderna, desacomplexada, non hai unha Galicia posible. Hai que traballar con firmeza, con intelixencia, con xenerosidade e paciencia, na sociedade civil”.

Sen dúbida. Non só parece razoable senón que sabemos que é así. E resulta difícil atopar a calma e a serenidade necesarias en momentos tan duros para levar a cabo unha tarefa tan virtuosa e imitar o xeito de traballar desa poalla tan nosa que, pouco a pouco, vai calando en todo. Pero hai que mirar máis aló. Por moito que a mirada de Galiza neste momento sexa a dun animal ferido.

quarta-feira, 8 de abril de 2009

Comunicación


-Non sei se é bo que esteas tan calado.

-(...)

-En que pensas?

-En nada.

-En algo pensarás.

-(...)

-Debes ser a única persoa que coñezo, e probabelmente a única do mundo, que é quen de estar sen pensar en nada.

-(...)

-Cando non mo dis é que é algo malo.

-Que non...

-Entón porque non me dis en que pensas.

-En nada.

-Xa.

-En nada importante.

-Vale.





-E agora?

-Que?

-Agora tampouco pensabas en nada, non?

-Tampouco.

-Ti debes pensar que son parva e non te coñezo.

-(...)

-É iso? Coidas que son parva?

-Non.

-Dis que non para que cale?

-(...)

-Iso que significa? Que si?

-Non.

-Mira...mellor imos deixalo...

-(...)

segunda-feira, 6 de abril de 2009

A importancia de ser esdrúxulo.

Paseando pola Ferradura, decateime de que son proparoxítono.
Tomo nota da corrección e aproveito para darlle as grazas, dobremente, a X. M. Eyré.

domingo, 5 de abril de 2009

Neve fundida con palabras.



E falando de palabras: é inminente a chegada ás librarías do novo poemario de Manuel Rivas, A desaparición da neve, do que Alfaguara xa adianta algo na súa páxina web. Deveciamos pola nova incursión poética de Rivas. Unha mostra:




"A ENIGMÁTICA ORGANIZACIÓN

A Marcos Valcárcel

Veñen as palabras reclamar o seu,
o subtraído.
Fóra dos campos de traballo,
móvense coidadosas como a porcelana
ou o primeiro día de abril.
Non osmas o recendo higrófilo
das súas follas de espiga,
a suor argonauta do seu gran?
Existen.
Existe o aviador que le braille na noite.
Existe a vesga que leva voces baixas
no seu paxe de ourizos.
Existe a boca da literatura,
a tola que fala soa
como unha medusa.
Existe a boca do pozo que enxamea,
polposa, mal falada,
protexendo os seus.
Existe outra saudade.
Existe o tren onde viaxa unha saudade
desposuída.
Dormen as palabras
baixo o alzheimer das pontes.
Nos sumidoiros desenvólvese a historia:
as falsas testemuñas torturan os poemas.
No tormento da asfixia,
perden o ar,
a valiosa información.
Salvaranse os que simulen a morte
nun esplendor de herba.
Ou os que lembren un romance de cego
onde todo se conta
sen esperanza e sen medo.
Ou aqueles que rescate a enigmática organización
das palabras en vilo".

quarta-feira, 1 de abril de 2009

AS PALAVRAS, de Eugénio de Andrade.

São como um cristal,

as palavras.

Algumas, um punhal, um incêndio.

Outras,

orvalho apenas"


segunda-feira, 30 de março de 2009

Rojos!

Cando lle dis a esa xente que son fachas, revólvense con carraxe negándoo. O trabucado eres ti. Pode que sexan algo conservadores -tés sorte se che recoñecen alomenos isto- pero moderados, serios, reformistas, de centro, liberais,... nunca fachas.

Eu, porén, nunca me dei por ofendido cando me calificaron de "rojo". Mentres eles comezan a ornear a súa indignación cando se lles atribúe a condición de "fachas", eu nunca pensei que deberá considerarme insultado pola miña presunta condición de roxo, e menos vindo de quen vén.

De feito, teño que recoñecer que, á forza de que esa xentalla que califique de tal, acabeille collendo certo gusto á etiqueta e, por que non dicilo, mesmo sinto certo orgullo de compartila con tantos outras persoas ás que admiro.



Creo que iso non só me pasa a min senón a outros moitos "roxos".



O carallo é que lles fode tanto que ata a nosa cor nos queren quitar. Porque, que é iso de chamarlle "la marcha roja?" á representación da Espanha máis reaccionaria que se botou á rúa onte en contra da reforma legal do aborto? Vale. Que que lle chamen La Roja a ese combinado de fútbol "nacional" que a min nin me vai nin me vén. Pero... "marcha roja" esa camarilla? É tan roja esa marcha como bilingüe a outra Galicia.

quinta-feira, 26 de março de 2009


Xosé Graña Núñez en Galicia Hoxe fala ben clariño.

"Aquí todos sabemos (incluídos os desa plataforma que se fai chamar, sen ruborizarse, "Galicia bilingüe") cal é dende hai cincocentos anos a lingua marxinada, proscrita, ignorada e mesmo ridiculizada por tantos renegados ó longo da historia. Como se pode falar de imposición dunha lingua que ano tras ano se está desangrando nunha perda de falantes que semella irreversible, como apuntan tódalas enquisas, que serían aínda máis dramáticas se non as maquillasen as xentes do rural e as xeracións máis vellas...?"

Moi recomendable a lectura íntegra do artigo: Unha lingua sentenciada, un país anestesiado.

domingo, 22 de março de 2009

Conciencia inmobiliaria.

En Vigo, en fronte do piso de meus sogros, hai unha vivenda, outro piso, baleiro dende fai xa uns cinco anos. Por entón, o habitante do mesmo decidiu tirarse pola fiestra , aproveitando que era dos máis altos do bloque, e puxo fin así á súa existencia.
Non sei que relación haberá entre esta circunstancia e o feito de que siga desocupado. Pode que non moita, porque dubido bastante que esta información se lle suministre as persoas interesadas en adquirilo ou ocupalo. De calquera xeito, do que si estou seguro de de que hai un bo número de persoas que, de sabelo, non o mercarían ou o pensarían e repensarían ben antes de facerse con el, previa redución apreciable no seu importe en todo caso. Porque ese tipo de historias e antecedentes infúndenlle respecto a maioría dos mortais, sexan ou non supersticiosos. Por moi irracional que pareza. Despois de todo, os motivos ou circusntacias que aquela persoa puidera ter para facer o que fixo serán, imaxino, puramente persoais e non se subrogarán nunha persoa distinta que decida trasladarse alí, por ningunha das clausulas contractuais.
Pero como dicía, isto carece de importancia se pensamos, e coido que é bastante problable, que os que se interesen pola vivenda non van a ter esta
información.
Os que si saben o que mercan, salvo erro ou omisión imputable á sua abultada ignorancia, son aqueles que adquiran un dos departamentos de luxo
á venda no edificio do que fora,no seu momento, a sede da PIDE en Lisboa. Non entro a xulgar a moralidade dos adquirentes. Pero non deixa de resultarme inquedante a idea de que o capital -inmobiliario neste caso pero é característica de todo capital- carece absolutamente de escrúpulos. Porque non se pode ter o máis mínimo reparo e sí unha enorme cobiza carente de reservas éticas ou morais para lucrarse á conta de suministrarlle a trinta e oito conciencias suspendidas coas carteiras ben cheas unha exclusiva e privativa vivenda edificada sobre o terror, a tortura e o esquecemento.
Eu, dende logo, non sei se podería vivir en fronte dos meus sogros (obviemos as chanzas que se poden facer ó respecto) pero non querería vivir nesoutro tan luxoso lugar, por máis que se atope nunha das cidades do mundo máis marabillosas e das que máis gosto como é Lisboa. Seguro que no silencio da noite aínda se escoitan os ecos da dor e os arrepiantes berros da barbarie humana.

sexta-feira, 20 de março de 2009

Anádromos (II)


Un novo artigo de Xavier Castro que se refire á cobizada lamprea. Gosto destas homenaxes gastronómico-etnográficas das súas columnas.
Desta vez, o pouco agraciado anádromo trae da man a outro senlleiro veciño que chega por estas datas. O Cuculus canorus Linnaeus, aínda que os coñecidos lle chamamos Cuco. Mesmo os máis achegados, como di o poema de Manuel Maria musicado por Suso Vaamonde, o tratan de tu.
Precisamente porque marzo comezou como comezou, haberá que estar ben atento para ver se podemos escoitalo. Di a lenda que se entre marzo e abril non se escoita o canto do cuco será sinal de que chega a fin do mundo. A ver se temos sorte estes días e o animaliño nos quita algúns medos de enriba.
Din tamén que escoitando o seu canto, poderemos saber cantos anos nos quedan de vida. Eu recoñezo que non son quen de probar que hai de certo desta crenza nin a miña curiosidade chega a tanto. Non vaia a ser que o paxaro estea estes días tan preguiceiro para cantar como eu para traballar.

quarta-feira, 18 de março de 2009

Existir


Hoxe na Illa de Gorée fálase de Atxaga. O primeiro que lin del foi, curiosamente, O fillo do acordeonista, a última cronolóxicamente, da que gostei bastante, e espertou un grande interese e curiosidade en min que me levou a ler as súas obras anteriores, as cales non me decepcionaron en absoluto, especialmente Obabakoak.
A interesante anotación no Porto atópoa só unhas horas despois de ler diversas entrevistas co escritor na rede en busca de información sobre a súa próxima novela, Sete casas en Francia, que algúns agardamos impacientes e que se publicará en breve. Nela prescindirá dese espazo propio e máxico chamado Obaba, na que se ambientaban as anteriores. Vai ser un salto importante, sen dúbida, e haberá que ver como respostan os seus numerosos e fieis lectores. Un risco para un autor que , como ben di Mario no sseu post, leva ás súas costas unha porcentaxe importante de toda a literatura en euskera existente.
Atxaga é consciente delo. Nas entrevistas en conversas co escritor, a responsabilidade de unha ser das figuras esenciais dunha literatura escrita nunha lingua minoritaria ocupa sempre un lugar central. Por iso, cando recolleu o premio Grinzane Cavour dixo "o importante é existir, minoritariamente, pero existir".Nunha destas entrevistas dicía Atxaga que "pódese facer unha carreira digna con 1000 lectores, e iso, os escritores en éuscaro sabémolo".
Con todo, eu sempre pensei que a situación do galego respecto do éuscaro era, en moitos aspectos, distinta pola maior implantación social do idioma galego. Porén, os últimos datos sobre o uso do galego e os anuncios das políticas lingüísticas do novo goberno non deixan moito marxe ó optimismo. Como isto non mude, imos camiño de ter que loitar pola existencia, pola mera supervivencia. A frase de Atxaga pode acabar converténdose nun lema. Ou aquela outra máxima de Vicente Risco que serve de presentación nas Uvas de M.Valcárcel:"Ser diferente é ser existente".

quinta-feira, 12 de março de 2009

Entre as distintas análises que se fixeron do 1-M, a de lándoa resulta especialmente interesante e aplaudida.

Alédame comprobar nela e noutras moitas que somos xa uns cantos os que temos ben calada a LVG. Notarano. Estou ben seguro.

Bolonia



Son moitas as veces nas que nos preguntamos: Como puidemos chegar ata aquí? En que momento a nosa conduta provocou este resultado. Que fixemos ou non fixemos para chegarmos a onde estamos? Como non fomos quen de ver que isto ía acontecer? Nalgún momento non estivemos á altura...
Son preguntas formuladas, ademais, na procura dunha resposta que atribúa culpas e responsabilidades de xeito colectivo, e que, a cotío, seguen a algunha desgracia ou acontecemento luctuoso e xa nada tén remedio.
Nos últimos meses, xurdiu unha importante resposta estudiantil ó denominado Plan Bolonia. Porén, nin as autoridades ninos medios decomunicación se están a facer eco das mesmas nin se xerou por elo un debate serio sobre esta cuestión. Poucas cousas poden ser máis importantes a hora de condicionar cal será o mundo que nos rodeará nos vindeiros decenios coma a formación dos cidadáns. E, malia elo, o ensino non semella que lle interese a ninguén, agás polo que respecta á arrepiante ofensiva dos colectivos máis reaccionarios deste país contra a Educación para a cidadanía.
Recoñezo a miña ignorancia sobre o plan Bolonia e o seu contido e consecuencias para a universidade, pero tamén podo dicir que o pouco que entendo del é a incorporación da iniciativa privada á universidade, a postergación das letras e humanidades e a primacía das necesidades do mercado laboral. E non me gusta. Serán a partir de agora as empresas e grupos económicos os que decidan que se investiga e que é o que coñecemos ou debemos coñecer?
E o que máis me preocupa é o ruidoso silencio sobre esta cuestión. Por que estarán todos calados coma petos?

terça-feira, 10 de março de 2009

Un vello poema actual

AS RATAS

Na Galiza, ise vello pobo,
carballo carcomido de raios e bestigos,
loita, dende fai séculos,
o home cas ratas.
Coma nos castelos abandoados,
onde xa caíron traves e brasós,
escóitanse queixumes de gonzos ferruxentos.
Dende fai séculos loitan en Galiza
os homes cas ratas.
Ate que toda ela fique,
coma ises castelos roiñentos
e os mosteiros sin altares
nin lembranzas de ritos,
sendo soio rondada de morcegos
e pantasmas.
Coberta de edra, de label.
Morándoa soio as ratas.
Somente as ratas.

de Luis Seoane.

segunda-feira, 9 de março de 2009


Na súa columna de hoxe,Ferrín faille unha homenaxe a Darwin. Merecida. Pero non deixa de ser abraiante que a estas alturas, a evolución das especies sexa tratada de falacia polo sistema educativo dese país ó que parece que todos temos que mirar e imitar. E non tan lonxe. Porque aquí, alomenos non fai tantos anos, pasaba o mesmo neses colexios que, inexplicablemente son financiados con cartos públicos e ós que se lles homologan os seus títulos e expedientes.


Lendo a columna e pensando nesto do evolucionismo, lémbrame daquela profesora que lle daba clase a unha amiga nun colexio relixioso e que unha mañá entrou na clase e dixo: "Hoxe imos estudar a teoría da evolución das especies de Darwin. Veredes: Deus creou o mono...".

sexta-feira, 6 de março de 2009

Que cumpra

A través de Danilo leo esta noticia. Xenial.

Anádromos


Ao revés do que acontecera fai algo menos de catro anos, esta vez non podo evitar un certo añoxo cando me cruzo pola rúa cun compatriota. Aínda que as matemáticas demostren que foron máis os galegos que meteron na urna unha papeleta que non era do PP ca os que optaron pola restauración do réxime, a sensación que teño, porén, e que todos os meus conxéneres forman parte, conscientemente ou non, desa conspiración para destruir o país. Non son quen de sentir outra cousa que non sexa decepción e desapego ó próximo. Un bicho raro. Unha desas especies que adican parte da súa vida a remontar o río nadando contra corrente por un estraño imperativo xenético.Especies coma o salmón, a anguía ou a especialmente enxebre, fea e gastronómicamente proveitosa lamprea. Si. Vai resultar que estes días son un pouco lamprea.
Sobre a lamprea publica Galicia Hoxe un recomendable artigo de Xavier Castro.

Pensando neste particular prodixio zoolóxico e culinario reconcíliome cos galegos ou, alomenos, con algún deles. Como non mirar con certa tenrura a aquel vello paisano que decidiu, nun momento dado, e sen que saibamos por que, levar á boca ese pouco agraciado e, se me apuran, ata algo repulsivo becho. Será o mesmo que decidiu tamén probar o polbo? Ou será aqueloutro que unha mañá se puxo a chuchar nas patas dunha nécora?. Descoñézoo. Pero ben seguro que era familia do meu ancestral compañeiro cicelador de petroglifos con espirais e círculos concéntricos.

quinta-feira, 5 de março de 2009

Seguir


Xa estou de volta na diáspora despois dunha breve escapada á Terra. Foi unha fin de semana longa, de dor e paxaros negros rondando a cabeza. Pero non queda outra que seguir. Asumir que as cousas son como son e tirar para adiante sen saber moi ben de onde sacar forzas.

Tamén estiveron osresultados das eleccións. Pero non quero ser reiterativo.

Onte voltei deixando o país con brétemas e choiva pola chegada dunha nova borrasca.

quarta-feira, 25 de fevereiro de 2009

Deus fratesque Gallaeciae (de Manuel Rivas)

Na casa, sostida a penas
por esa desgana en morrer
que teñen as ruínas,
escóitase o outono
descalzo polas lousas.

terça-feira, 24 de fevereiro de 2009

Amigos

Hoxe estiven con M. e C.. Facía moito que non os vía. Pasou tanto tempo e a miña vida mudou tanto desde entón que tiña certo temor ó reencontro. Pero saiu moi ben. Son persoas moi especiais coas que compartin todo tipo de momentos. Dos mellores e dos peores da vida. E sinto que cando o que hai é realmente bo, especial, a amizade permanece. Aínda que tantas outras cousas sexan distintas. E iso dame azos e faime ser un pouco optimista.

M. e C. lémbranme tamén a S., que xa non está con nós.

domingo, 22 de fevereiro de 2009

Verbas (2)

Atopei unha palabra. Ou mellor dito, foi un reencontro. Ocorreu nun bar nas aforas da cidade. Un deses nos que hai no chan a carón da barra un bo número de cabichas e cascas de cacahuetes.Son as oito e media da tarde e a clientelela é exclusivamente masculina. No televexo (que diría Ferrín) un locutor loa a proeza dun deportista español. O compañeiro de barra máis próximo, ataviado co seu pantalón azul da obra e os seus zapatóns, ámbolos dous ben luxados de pintura, mira concentrado a pantalla mentres coa man dereita agarima a súa apreciada botella da cervexa.

Unha voz en off, entusiasmada, eloxia ó nadador que pasará a memoria colectiva como primeiro en cruzar a nado o estreito, mar, océano ou non sei moi ben o que, nun exemplo de pundonor, valor e poderío físico. Un fito histórico que requeriu dunha espartana preparación de meses, anos ou décadas, pero que finalmente pagou a pena. Este novo heroe nacional superou todos os obstáculos facendo gala dun extraordinario valor. Nin a hipotermia, nin os tabeiróns, ni a desnutrición...nada puido detelo. A imaxe amosa agora ó deportista acadando completamente esgotado o peirao de destino, rodeado de zodiacs, aínda sen folgos, con trescentas mans botadas sobre el para izalo fóra da auga, xa varias alcachofas xornalísticas lle batían na cara entre os relampos dos flaxes.

O veciño baixa a cabeza e volve darlle un apaixoado bico á súa botella. No fondo da barra escóitanse louvanzas varias e mostras de admiración: “manda carallo!”, “si, ho, hai que ter dous collóns ben postos”, “un home é un home e un ghato é un bicho”. O camareiro que atende a barra súmase a comentar a xogada cunha achega patriótica. “E que cando os españois nos poñemos...”. "Hai que ser valente" engaden.

O meu compañeiro, o verdadeiro heroe para min despois dunha dura xornada de traballo, ou,o máis o que é máis probable, de toda unha vida, ergue a testa xa farto e di: “Valente, si. E de que vive ese? Vaia palanquín!”.

Algo se me axitou nalgún recuncho da cabeza. Facía anos que non escoitaba o termo. De socato puiden oír a voz do meu avó, falecido xa fai bastante tempo, articulando a verba.


Roíame a curiosidade. De onde provén esta palabra? Existe realmente? Dende logo que existe porque eu estaba farto de escoitala na vila e na aldea, pero tería recoñecemento normativo ou sería unha fuxida que vive furtivamente entre as clases populares?. Pois un simple dicionario deume a resposta. Que lonxe e con que retranca atopou a nosa lingua os seus membros.



palanquín -na

Hindustani palaki

1 adx Que non lle gusta traballar. Tm s.


2 s m Liteira, característica do Extremo Oriente, que levan ás costas dous ou catro homes por medio duns paus horizontais.






quinta-feira, 19 de fevereiro de 2009

POESÍA



Podemos atopar distintas definicións de poesía, e centos de miles de afirmacións sobre o seu sentido, valor ou significado.
Grazas á rede virtual e ó mundo dos blogs, puiden atopar unha máis.
No arquivo do blog do programa de radio Diario Cultural (sirva esta anotación tamén de homenaxe ó mesmo) podemos atopar unha entrevista co poeta Lois Pereiro. A súa escoita resulta emocionante.

"A poesía é un xeito de fuxir da barbarie. Todo o que se escriba quizais non contribúa a mellorar o mundo, pero tampouco pode contribuir a empeoralo"

terça-feira, 17 de fevereiro de 2009

Porque si.


Unha das voces críticas imprescindíbeis actualmente é a de Eduardo Galeano. Hoxe, durante unha conversa relativa as normas de conduta establecidas que non son nunca cuestionadas, lembreime dun pequeno texto recollido no seu “Libro de los abrazos”. Reprodúzoo aquí.



La burocracia /3

Sixto Martínez cumplió el servicio militar en un cuartel de Sevilla.

En medio del patio de ese cuartel, había un banquito.Junto al banquito, un soldado hacía guardia. Nadie sabía porqué se hacía la guardia del banquito. La guardia se hacía porque se hacía, noche y día, todas las noches,todos los días, y de generación en generación los oficiales transmitían la orden y los soldados obedecían. Nadie nunca dudó, nadie nunca preguntó. Si así se había hecho, por algo sería.

Y así siguió siendo hasta que alguien, no sé que general o coronel, quiso conocer la orden original. Hubo que revolver a fondo los archivos. Y después de mucho hurgar, se supo. Hacía treinta y un años, dos meses y cuatro días, un oficial había mandado montar guardia junto al banquito, que estaba recién pintado, para que a nadie se le ocurriera sentarse sobre pintura fresca”

segunda-feira, 16 de fevereiro de 2009

Mulleres e cólera.

Casualmente, nun dos libros que estou lendo agora mesmo, atopo un parágrafo que fala das diferencias entre homes e mulleres. O libro non é gran cousa nin creo que vaia a pasar á historia da literatura, pero a reflexión quéroa traer por ter certa relación coa anotación anterior.
Nun momento dado, unha personaxe, muller, fai a seguinte afirmación:
Hai dúas clases de cólera: quente e fría. Os rapaces e as rapazas experimentan ás dúas; pero segundo van medrando, os tipos de cólera varían en función do sexo. Eles necesitan cólera quente para sobrevivir. Precisan ser proclives á loita, sentirse empurrados a afundir o coitelo na carne, estar en posesión da enerxía e a iniciativa da furia. É unha esixencia da caza, da defensa, do orgullo e quizáis tamén do sexo. (...) As rapazas, en troques, necesitan da cólera fría. Precisan da ebulición a fogo lento, do rancor permanente, o talento para evitar o perdón e non transixir nunca. Necesitan saber cando din algunha cousa que nunca van a recuncar, nunca xamais. É a súa compensación a un territorio de acción máis limitado no mundo. Se te enfrontas a un home e loitas, un dos dous gaña e entón segues adiante ou ou morres e quedas atrás. Se te enfrontas a unha muller, o universo enteiro cambia, porque a cólera fría precisa vixilancia eterna en todos os aspectos dos desaires e as ofensas”.

Non sei. Alomenos semella que iso é así no mundo de Oz.

domingo, 15 de fevereiro de 2009

Mulleres

A cuestión, para min, non é se son mellores os homes ou as mulleres. Eu iso téñoo xa bastante claro. Creo que elas son, en moitos aspectos, superiores. Chegados a esta conclusión, a seguinte pregunta que debemos facernos é: entón, por que seguen con nós? Para que nos necesitan?

Pois eu, despois de moito cismar, teño xa a resposta. O interese da muller no home é unha cuestión puramente anatómico-fisiolóxica. Non nos precisan enteiros, senón que o que buscan é unha pequena parte do noso corpo.

Non, non vaian por aí que se trabucan. Nada tén que ver co que están pensando. Se así fose, limitaríanse a arrimarse para acoplarse, intercambiar fluídos e adeus moi boas. Se o motivo dunha muller para achegarse a un home é esa cousa dura que lle pendura, a cousa non dura.

A solución está un pouco máis abaixo. Nos pés. Si, si...

Coñecen a algunha muller que se meta na cama non teña os pés fríos. Velaí a nosa utilidade. Quecerlle os pés no leito. Ese é o verdadeiro fundamento dese costume ten socialmente estendido como é a cohabitación heterosexual.

Sóubeno con certeza despois do que me contou unha amiga, quen, farta de que durante un tempo o seu querido esposo se erguera no medio da madrugada para seguir un acontecemento deportivo internacional (descoñezo se a eurocopa,mundial, carreiras de coches ou motos...) descubriu o moito que isto a perturbaba e saiu en canto puido á busca dunha tenda de electrodomésticos para cmprar unha tele ben plana e colgarlla na habitación. “Podes ver o que queiras, pero es teus pés aquí, a carón dos meus, ben achegadiños”















sexta-feira, 13 de fevereiro de 2009

Definicións


O home é un animal omnívoro

[Omnívoro:do
latín omnivŏrus
; de omnis, todo, e vorāre, comer]

quinta-feira, 12 de fevereiro de 2009

Costa-Gavras e o desemprego.

"

Onte tocou sesión cinematográfica.

Arcadia, do director grego Costa-Gavras (2005). A última película que lle vira a este director fora “Amén”, unha crítica furibunda a actitude do Vaticano perante o holocausto nazi.

En Arcadia muda de rexistro. O tema é o desemprego e as súas consecuencias sobre as persoas e as familias, pero dende unha perspectiva distinta á puramente social que ate agora atopara na pantalla, coma a do director británico Ken Loach. Aquí o protagonista non pertence á clase obreira ou industrial senón que se trata dun desempregado de mellor posición.

A mirada é orixinal, e trata de paliar a dureza da temática co humor negro. O filme reflicte a competitividade empresarial e laboral, o desastre da globalización capitalista, a voracidade do mercado e a publicidade que devolve ó home ó estado salvaxe, pero faino con importantes doses de humor e suspense e obtén como resultado unha película intelixente a medio camiño entre a comedia macabra e o psico-thriller certamente recomendable. E moi actual en tempos de “crise”.

quarta-feira, 11 de fevereiro de 2009

Escepticismo

Son tan escéptico que xa me creo calquera cousa.

segunda-feira, 9 de fevereiro de 2009

Cantos eran?

Os seareiros máis optimistas din que onte eran 2.500 as persoas da patética estampa. Se quitamos a Rosa Díez e Corina Porro quedan 2.498. Sacamos tamén os que viñeron de fóra de Galiza en autobús subvencionado e xa quedan 1617. Restámolles tamén esas dúas ducias de coñecidos que están sempre nas escaleiras da Quintana chova ou faga sol -entendo que non deben contar- e quedan 1.593. Quitamos os antidisturbios e entón xa só eran 312. Menos fotógrafos e periodistas, peregrinos de paso, turistas que queren ver a porta santa...
Meus pobres!

domingo, 8 de fevereiro de 2009

Un novo tributo



A través de Vieiros coñezo esta noticia.
Non dou creto. Non pode ser.
Como outras moitas veces, poderiamos desculpalo dicindo que os políticos só pensan en recadar. Pero nesta ocasión non. Négome. Hai algo máis. É a consolidación da política do absurdo. En tan só unhas décadas, Esperando a Godot ficou como unha obra excesivamente realista.

sábado, 7 de fevereiro de 2009

A importancia dunha lingua. Budapest, Hungría e 14 vogais.



Os húngaros gábanse de seren un pobo único. Non son latinos, nin xermanos. Non son musulmáns, aínda que no seu momento foron ocupados e invadidos polos persas. Non son tampouco eslavos como a maioría dos seus veciños. Chegados fai agora pouco máis dun
milenio dende o norte e Europa, asentáronse alí, nun enclave absolutamente privilexiado e ata hoxe conservaron a súa individualidade, enriquecida con mil anos de aconteceres, fluxos, invasións e contactos a través desa gran fonte de intercambio cultural qué o Danubio. Con todo, conservan a súa identidade, e fano, ademais, con orgullo.
Malia todo o que durante estes anos puido haber de asimilación, integración e“contaminación " ben entendida, teñen unha proba palpable da súa realidade: a súa lingua. Un idioma absolutamente diferente do de calquera dos seus veciños, coas súas catorce vogais, que o converten para os foráneos nun idioma complicadísimo de falar, e absolutamente endiañado dende o punto de vista fonético. Hai quen afirma que o húngaro ou maxiar é a lingua máis difícil de falar despois do chino.

Outras curiosidades: teñen un número máxico, o 896, ano da fundación, o que se plasma no número de metros de altura que teñen algúns dos seus monumentos ou edificios máis emblemáticos, como a Basílica de San Esteban -igrexa máis grande da cidade con unha enorme cúpula- ou o seu mundialmente coñecido Parlamento.
Gábanse igualmente de ter o priemeiro metro subterráneo do continente e o segundo do planeta despois do de Londres: a actual liña 1 de Budapest, recentemente remodelada, foi inaugurada, como non, en 1896.
Son un país onde Papa Noel viña o 6 de decembro e traía botas, dóces, xoguetes pequenos ou laranxas para os nenos que foran bos. No caso contrario non traían carbón senón unha póla de árbore para os pais.
Nunca brindan con cervexa, aínda que as teñen boas, porque esa foi a forma en que os austriacos celebraron en 1848 a súa victoria sobre os húngaros.

Existen. E a súa lingua garántelles que seguirá sendo así.

sexta-feira, 6 de fevereiro de 2009

Rivas, Sheen e Ferrín


Manuel Rivas dedica o seu artigo de hoxe en EP a súas figuras "dispoñíbeis": Martin Sheen e Méndez Ferrín.

Dende aquí sumámonos humildemente a homenaxe ó grande "Ferro".

quinta-feira, 5 de fevereiro de 2009

As cidades de García-Bodaño

Un texto marabilloso :

As cidades, logo, as reconstrúe cada
quen, alá nos espacios do recordo,
segundo as propias vivencias. Son o
resultado do noso estado de ánimo e da
nosa plenitude vital: as tristísimas
cidades dos aflixidos, as luminosas e
sonoras cidades dos felices, as
fotográficas cidades silentes dos xordos,
as incomprensíbeis e agresivas cidades
dos cegos, as cidades cambiantes davida...
Por iso poden ser fermosas ou
terríbeis, e as dúas cousas á vez. Existen
ao través de nós. E todas, poden chegar
a ser unha mesma e única Cidade
imposíbel, distinta de todas as cidades,
construída por unha suma interminábel
de arquitecturas do sentimento e da
imaxinación, ámbitos de encontro do
real e do irreal, onde poden dárense
lembranzas do xamais vivido e feitos
que nunca sucederon.


(De "Cidade virtual", de Salvador García-Bodaño)

quarta-feira, 4 de fevereiro de 2009


Resulta lamentable ver o coitado e pusilánime que está o goberno coa igrexa.

A laicidade do Estado foi sempre un principio fundamental no ideario da esquerda . Non deixa de abraiarme que no ano 2009 non sexa xa unha realidade a separación igrexa-Estado . Pero vexo que para o PSOE os inxustificables privilexios dese "clube" non son un problema. Se fose un afiliado, unha desas persoas das bases que agora que chegan as eleccións son os que de verdade teñen que moverse e traballar para que despois a xerarquía interna lle dea o seu posto a un enchufado "independente", daríame vergoña.

Que políticas se poden entón agardar en materia de educación, aborto, eutanasia e morte digna...


Por certo: que para que a crónica do encontro entre De la Vega e Bertone non semelle o que realmente é (unha renuncia á laicidade e unha baixada que pantalóns que nos permite ver un cú de dereitas), un dos principais periódicos españois e voceiro o partido do goberno informa a continuación disto. Que burdo e triste. Que conciencia queren limpar así.

terça-feira, 3 de fevereiro de 2009


"Máis ala das nubes", de Michelangelo Antonioni e Win Wenders.

Sei que cando un comenta unha película coma esta corre o risco de parecer un pedante, un bicho raro ou cousas aínda peores.

É o mesmo. Préstame ver este tipo de cinema.

Hai unha escena que me gustou especialmente. Esa na que un home está sentado nunha cafetería é unha moza se lle senta na mesa porque acaba de ler algo no xornal en ten a necesidade de comentalo con alguén. Xenial.

A última das historias tamén me parece moi interesante. Os seus diálogos. E a contraposición entre pensamento e felicidade.

A banda sonora que conten, entre outros, dous temas dos Passengers (U2 e Brian Eno) tamén é destacable.